კვლევის ანგარიში

სსიპ ქალაქ ხაშურის დავით კაკიაშვილის სახელობის N 2 საჯარო სკოლა

                                     პრაქტიკული კვლევა

თემა: „როგორ ავამაღლოთ მოტივაცია დაწყებით საფეხურზე“

 საგანი : უცხო ენა (ინგლისური ენა ,რუსული ენა)

 მასწავლებლები: თეა ლომიძე

ლელა იკაშვილი

ანა ტეფნაძე

2017-2018 სასწავლო წელი

                                                              1

პრაქტიკული კვლევა-------------------------------------------------------------------1

შესავალი---------------------------------------------------------------------------------3

თავიI კვლევის მიზანი და ამოცანები------------------------------------------------3

1. 1 მოკლე ინფორმაცია მკვლევარი მასწავლებლებისა საკვლევი ობიექტების შესახებ 4

1.2.საკვლევი საკითხის აქტუალურობა----------------------------------------------4

1.3. მოსწავლეთა ჩართულობა საგაკვეთილო პროცესში და მასთან დაკავშირებული სირთულეები----------------------------------------------------------------------------4

1.4 კვლევის მიზანი---------------------------------------------------------------------5

1.5 საკვლევი საკითხები----------------------------------------------------------------5

თავი II პრაქტიკული კვლევის არსი---------------------------------------------------6

თავი III ლიტერატურის მიმოხილვა--------------------------------------------------7

  3.1 ლიტერატურული ანალიზი------------------------------------------------------15

თავიIV მეთოდოლოგია_---------------------------------------------------------------16

 4.1 კვლევის სამიზნე ჯგუფი----------------------------------------------------------16

  4.2   მონაცემების შეგროვება----------------------------------------------------------16

 4.3 კვლევის ვადები---------------------------------------------------------------------16

თავი V გამოკითხვის შედეგები--------------------------------------------------------17

 5.1გამოკითხვის შედეგების ანალიზი ------------------------------------------------17

 თავიVI ინტერვენციის აღწერა და მისი შედეგები-----------------------------------20

 6.1 ინტერვენციები-----------------------------------------------------------------------20

 6.2 ინტერვენციების შეფასების მეთოდები-------------------------------------------24

6.3 ინტერვენციების შეფასება--------------------------------------------------------25

 თავი VIIკვლევის შედეგები, მიგნებები , რეკომენდაციები ---------------------25

 7.1 კვლევის შედეგები-------------------------------------------------------------------25

 7.2 დასკვნები და რეკომენდაციები-----------------------------------------------------26

7.2 მიგნებები-------------------------------------------------------------------------------26

დანართები---------------------------------------------------------------------------------26

გამოყენებული ლიტერატურა--------------------------------------------------------29

                                                          შესავალი

ნაშრომი წარმოადგენს ხაშურის დ.კაკიაშვილის სახელობის #2 საჯარო სკოლის უცხოური ენის კათედრის მასწავლებლების მიერ ჩატარებილი პრაქტიკული კვლევის ანგარიშს.კვლევა წარმოადგინესამავე სკოლის რამდენიმე უცხო ენის პედაგოგმა.

ნაშრომი შედგება 7 თავისგან.

 I თავში მოცემულია ინფორმაცია სკოლის შესახებ, საკვლევი საკითხის მიმოხილვა, კვლევის მიზანი და ამოცანები.

II  თავი ეხება პრაქტიკული კვლევის არსს და მის დანერგვას.

III თავში მოცემულია სხვადასხვა ავტორის მოსაზრებები ამ საკითხთან დაკავშირებით.

IVთავი მოიცავს ინფორმაციას კვლევის მეთოდოლოგიისა და

კვლევის  ვადების შესახებ.

V თავი ეხება კვლევის საფუძველზე მიღებულიშედეგების ანალიზს.

VI თავში განხილულია ინტერვენციის დაგეგმვის,განხორციელებისა და შეფასების ეტაპები.

VII თავში აღწერილია კვლევის შედეგები, მიგნებები და რეკომენდაციები.

თავი I

კვლევის მიზანი და ამოცანები

1.1 მოკლე ინფორმაცია მკვლევარი მასწავლებლებისა და საკვლევი ობიექტების შესახებ.

უცხო ენის კათედრის წევრებმაანა ტეფნაძემ, თეა ლომიძემ და ლელა იკაშვილმა გადავწყვიტეთ სწავლების დაწყებით საფეხურზე ჩაგვეტარებინა კვლევა, დაგვედგინა მოსწავლეებში დაბალი მოტივაციის გამომწვევი მიზეზები და დაგვესახა პრობლემის გადაჭრის გზები .

კვლევის ობიექტად ავირჩიეთ ხაშურის სსიპ დავით კაკიაშვილის სახელობის N 2 საჯარო სკოლის

II კლასის მოსწავლეები (პედაგოგი თეა ლომიძე)

IIIკლასის მოსწავლეები (პედაგოგი ანა ტეფნაძე)

IVკლასის მოსწავლეები (პედაგოგი ლელა იკაშვილი)

1.2 საკვლევი საკითხის აქტუალობა.

“სწავლებაბევრსნიშნავს, წახალისებაკი – ყველაფერს”.

იოჰანვოლფგანგგოეთე

“სინამდვილეშიდიდიადამიანიგაგრძნობინებს, რომშენცშეიძლებაგახდედიდი”. 

მარკტვენი 

სკოლა ცოცხალ ორგანიზმს გავს. მასშისასიცოცხლოპროცესებიმიმდინარეობს. ორგანიზმს კი სასიცოცხლოპროცესებისწარმართვისათვისორგანოთაშეთანხმებულიმუშაობასჭირდება; ასევეასკოლაც,მისიწარმატებულიფუნქციონირებისთვისაუცილებელიამნიშვნელოვანირგოლების: მოსწავლისადამასწავლებელისშეთანხმებულიმუშაობა. არამარტოსწავლას, არამედნებისმიერაქტივობასმოტივაციაუდევსსაფუძვლად. მოტივაციაგულისხმობსისეთიფაქტორებისადასიტუაციისშექმნას, რომელიცმოსწავლესსწავლისხალისსადაუნარსშემატებს და საფუძველსუქმნისცოდნისმიღებისხარისხს. სასკოლო მოტივაციის პრობლემა თანამედროვე განათლების სისტემის ქვაკუთხედია. მასზე მუშაობის თავისებურება იმაში მდგომარეობს, რომ მისი კორექციისთვის აუცილებელია მოსწავლისა და მასწავლებლის ერთობლივი ძალისხმევა.

ზოგიერთიბავშვისწავლისადმიშინაგანადმომართულიადადიდენთუზიაზმსამჟღავნებს,სხვებსკისწავლისადმიმოტივაციისგასაღვიძებლადდამატებითისტიმულაცია, წახალისებასჭირდებადაამასმასწავლებლისგანმოელიან. იმისათვის, რომმასწავლებელმაამრთულამოცანასწარმატებითგაართვასთავი, ისკარგადუნდაერკვეოდესფაქტორებში,რომელიცსწავლისადმიმოსწავლისმოტივაციისგაძლიერება/შესუსტებაზემოქმედებს.

1.3 მოსწავლეთა ჩართულობა საგაკვეთილო პროცესში და მასთან დაკავშირებული სირთულეები.

21-ე საუკუნის სწავლა/ სწავლების თანამედროვე მეთოდების გამოყენებასთან ერთად სხვადასხვა ტიპის სირთულეებმაც იჩინა თავი. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კიმოტივაციის დაბალი მაჩვენებელია, რომელიც მოსწავლეთა საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობის ერთ-ერთი ხელისშემშლელი ფაქტორია და რომელზე ზრუნვაც მასწავლებლის მოვალეობაა. ამას კი  მხოლოდ მაშინ მოვახერხებთ, თუ შევძლებთ, ბავშვს სასწავლო საქმიანობის მიმართ განწყობა შევუქმნათ.

მოტივირებულიმოსწავლეწარმატებულიგაკვეთილისჩატარებისერთ-ერთიუმნიშვნელოვანესიგანმაპირობებელიფაქტორია. რატომუნდავისწავლო? – კითხულობსბავშვი. ყველამვიცითამკითხვაზეპასუხი, თუმცაძალიანძნელია, აუხსნაბავშვს, თურამნიშვნელობააქვსსწავლას, რაშიუნდაგამოვიყენოთისსამომავლოდ, როგორდაგვეხმარებაისშემდგომიწარმატებისმიღწევაშიდაა.შ.

პედაგოგიურფსიქოლოგიაში „მოტივაციას“ იყენებენმოსწავლისსწავლისპროცესშიჩართულობის, მისისწავლისმიმართინტერესისადადადებითიგანწყობისაღნიშვნისთვის. მასშიიგულისხმებაის, რაცმოსწავლესამოძრავებს, აძლევსმიმართულებას,გეზს.არშეგვიძლია,ვაიძულოთმოსწავლე,მოსწონდესსკოლადაჩვენისაგანი. საჭიროა,დავანახოთმოსწავლესსკოლის და მიღებული ცოდნის ღირებულება, უნდადავარწმუნოთ, რომსკოლაშიშეძენილიცოდნამნიშვნელოვანიაცხოვრებაშისაჭიროუნარებისგანსავითარებლადდაწარმატებულიპროფესიულიკარიერისათვის.

სწორედ ამიტომ გადავწყვიტეთ, უფრო ღრმად შეგვესწავლა ეს საკითხი, მოგვეძებნა პრობლემების გადაჭრის გზები და დაგვენერგა პრაქტიკაში.

1.4 კვლევის მიზანი.

კვლევის მიზანია, შევისწავლოთ დაწყებით საფეხურზე მოსწავლეთა დაბალი მოტივაციისმიზეზი საგაკვეთილო პროცესში და დავხვეწოთ კლასში მოტივაციის ამაღლების სტრატეგიების გამოყენება.გამოვავლინოთ მუშაობის პროცესში ხარვეზები, დავგეგმოთ გაუმჯობესების გზები და კოლეგებმა ერთმანეთს გავუზიაროთ გამოცდილება.

1.5 საკვლევი საკითხები:

·         რა ითვლება მნიშვნელოვან კომპონენტებად, რომლებიც სწავლის მოტივაციის დაკარგვას განაპირობებს.

·         როგორია ქცევა მოსწავლეთა დაბალი მოტივაციის დროს.

·         რა გავლენას ახდენს მოტივაცია მოსწავლეთა ჩართულობაზე სასწავლო პროცესში.

·         მოტივაციის ამაღლების გზები და სტრატეგიები

·         როგორ იცვლება მოსწავლის ქცევამოტივაციის ამაღლების შემდეგ.

თავი II

პრაქტიკული კვლევის არსი

კვლევაშედგებაქმედებებისგან, რომლებიცსისტემურდათვითკრიტიკულსაჯაროგამოკითხვასწარმოადგენს. ხოლო განმანათლებლებისათვისპრაქტიკისკვლევაუნიკალურშესაძლებლობასწარმოადგენსსასკოლოგარემოსდაყველაიმმოვლენისტრანსფორმირებისათვის, რომლებიცსკოლისფარგლებშიმიმდინარეობს.პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა მიეკუთვნება გამოყენებით კვლევათა რიცხვს. ეს არის პროფესიულისიტუაციების სისტემური კვლევა, ჩატარებული მასწავლებელთა მიერ საკუთარი პროფესიონალიზმის დახვეწის,სასწავლო პროცესისა და მოსწავლეთა შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

პრაქტიკისკვლევაშიმოგზაურობაარის:

·მძლავრიისტრუმენტიდასტრუქტურაპროფესიულიგანვითარებისადაზრდისათვის, ცხოვრებისმანძილზესწავლისათვის;

·სტრუქტურა, რომელიცხელსუწყობსკრიტიკულირეფლექტიურობისპრაქტიკისგანვითარებას,მისი, როგორცსწავლა-სწავლებისპროცესისბუნებრივნაწილადჩამოყალიებებას;

·პროცესი,რომელიცხელსუწყობსგააზრებულდაგანზრახულსწავლასგამოცდილებისდასაგროვებლად;

·სკოლისკოლექტივისუწყვეტიგანვითარების, კულტურულიტრანსფორმირების, განათლებისცვლილებისხელშეწყობადაკვლევაზეორიენტირებულიკურიკულუმისადაპროგრამისშემუშავება;

პრაქტიკისკვლევასწორედისსტუქტურაა, რომელიცსაშუალებასიძლევაახალიმიმართულებითვიფიქროთ, ახალიხედვაგანვივითაროთდაესხედვაჩვენსრეალობაშიდავამკვიდროთ. ჩვენთვისაუცილებელიაკრიტიკულადტრანსფორმაციულიპედაგოგიკა, რომელიცსაშუალებასმოგვცემსთვითგანვითარებითდავკავდეთდაკრეატიულიდათანამშრობლობითიხედვებიჩამოვაყალიბოთ. ესისმომავალიუნდაიყოს, რომელსაცჩვენთვითონვქმნითდაარაშთამომავლობითვიღებთ.

ამრიგად, პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა არის პედაგოგების, დირექტორების, სასკოლო საზოგადოების სხვაწარმომადგენლების მიერ ჩატარებული ნებისმიერი სახის მეთოდური გამოკვლევა კონკრეტული მასწავლებლის,სკოლის საქმიანობის, სწავლა-სწავლების და მოსწავლეთა აკადემიური მიღწევების შესახებ ინფორმაციისშეგროვებისა და გაუმჯობესების მიზნით. პრაქტიკის კვლევის განმხორციელებელმა პირებმა უნდა გააცნობიერონ,რომ კვლევაში ჩართვა მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების საუკეთესო საშუალებაა, პროფესიულადმზარდი მასწავლებელი მუდმივად განაახლებს საკუთარ პედაგოგიურ პრაქტიკას, რაც სკოლაში სწავლასწავლებისხარისხის ამაღლებისა და მოსწავლეთა მოსწრების გაუმჯობესების აუცილებელი პირობაა.

ჩვენმიერგანხორციელებულიკვლევადაკვლევისშედეგებისგაზიარებადაეხმარებაკოლეგებსთვითონწარმართონპედაგოგიურიკვლევაპედაგოგიურიპრაქტიკისგაუმჯობესებისმიზნით.

 თავი III. ლიტერატურის მიმოხილვა

(ე.ს.გ. 2011 -2016წ.წ)

მოტივაციაერთ-ერთიყველაზეხშირადგამოკვლეული  ფაქტორია, რომელიცმნიშვნელოვანროლსთამაშობსსწავლისშედეგებისგაუმჯობესებაში.ცნობილია, რომმოტივაციასგანაპირობებსროგორცგარეგანი, ასევეშინაგანიფაქტორები.

მრავალითეორიაცდილობს, ახსნასმოტივაციისგამომწვევიმიზეზებიდაგააანალიზოსისსხვადასხვაფაქტორთანმიმართებაში.მოტივაციისგამომწვევიერთიმიზეზისდადგენისშეუძლებლობაადამიანთაბუნებისმრავალგვარობაშია. კლასშიმოსწავლეები სოციალური და კულტურული კონტექსტით, გამოცდილებებით, რწმენით,საჭიროებებით,უნარებითგანსხვავდებიან,რაცშესაძლოა განსაზღვრავდესმათშიმოტივაციისდაკარგვას.შესაბამისად, კიდევერთხელუნდადავფიქრდეთიმაზე, თურა შეიძლებაიყოსის,რაცმოსწავლესსწავლისმოტივაციასგაუჩენს. უამრავიდისციპლინათშორისითეორიაცდილობს, ახსნასისმნიშვნელოვანი ფაქტორები, რომლებიცსწავლის მოტივაციის დაკარგვას განაპირობებს.

მოტივაციაესისფაქტორია, რომელიცსაფუძველსუქმნისცოდნისმიღებისხარისხს. ბავშვიდაბადებიდანვემიისწრაფვისსიახლეებისკენ, რაცმისიწარმატებისადაგანვითარებისაუცილებელიპირობაა. თუმოსწავლესაქვსუარყოფითიდამოკიდებულებადაემოციებისწავლისადმი,მაშინმისიმოტივაციამცირდება, შესაბამისადცოდნისდონეცდაბალია. მაგრამთუსწავლისპროცესიდაკავშირებულიამოსწავლისინტერესებსადადადებითემოციებთან, მაშინმოზარდისთვისსწავლახდებაბუნებრივიინტერესებისადაცნობისმოყვარეობისდაკმაყოფილებისსაშუალება.სკოლისადამასწავლებლისუმთავრესიდანიშნულებაცსწორედესაა, რომსწავლისპროცესიარაიძულებით, არამედბუნებრივ, სახალისოპროცესადაქციოს.

ამპროცესის( მოტივაცია) განმსაზღვრელი მნიშვნელოვანი ელემენტებია( ან ფაქტორები)

1.ცნობისმოყვარეობა

ადამიანიბუნებითცნობისმოყვარეა. ისგამუდმებითეძებსახალგამოცდილებას, თავსატეხს, ცდილობს, გადაჭრასახალ-ახალიპრობლემებიდაა.შ.ცნობისმოყვარეობაშინაგანიმოტივაციისგანმაპირობებელიფაქტორიადა, ამდენად, მნიშვნელოვანროლსასრულებსსწავლა-სწავლებისპროცესში.მასწავლებელმა უნდა გამოიყენოსისეთისტიმულები, რომლებიცარიქნებამათთვისსრულიადუცხო. საჭიროაბალანსისდაცვამოსწავლისუკვეარსებულკოგნიტურსქემასადაახალიდავალებისსირთულესშორის _ წინააღმდეგშემთხვევაშიშესაძლოამოსწავლემდაუძლევლადმიიჩნიოსამოცანადაპასიურმდგომარეობაშიგადავიდეს.

2.თვითრწმენა

თვითრწმენამნიშვნელოვანიმოტივიაა სწავლისადმიპოზიტიურიგანწყობისშესაქმნელად. იმისთვის, რომმოსწავლესწავლოპროცესშიაქტიურადჩაერთოს, ისდარწმუნებულიუნდაიყოსსაკუთარშესაძლებლობებშიდაეჭვიარუნდაეპარებოდესდასახულიმიზნისმიღწევაში. წარმატებისგანცდამოსწავლეს, საზოგადოდ, ადამიანსხშირადაღუძრავსსურვილს, აღმოჩნდესმსგავსმდგომარეობაში, რაცთავისთავადიქცევაშინაგანიმოტივაციისგანმაპირობებელფაქტორად.მასწავლებელიუნდაფლობდესინფორმაციასმოსწავლეებისცოდნისდონისადაკომპეტენციებისშესახებ. მასშეუძლიაისეთიაქტივობებისდაგეგმვა, რომლებიცხელსშეუწყობსმოსწავლეებშინეგატიურირწმენისპოზიტიურითშეცვლას.

3.სასკოლოგარემო

ერთ-ერთიფაქტორი, რომელმაცმოსწავლეებშიშესაძლებელიასწავლისდემოტივაციაგანაპირობოს,ესარისსასკოლოგარემო,პირობები. დიდიმნიშვნელობააქვსსასკოლოდასაკლასოგარემოსმოწყობას. მაგალითად,ცდებისთვისსაჭიროინვენტარითაღჭურვა, ერთ-ერთიმნიშველოვანიწინაპირობაამოსწავლეთამოტივაციისგაზრდისათვის. ასევესასურველიასაკვეთილოპროცესშიაუდიოვიზუალურირესურსებისგამოყენება, რაცმნიშვნელოვნადზრდისმოსწავლეთაცნობისმოყვარეობასადაინტერესს.მასწავლებელმაუნდაშექმნასთანამშრომლობითი, არასტრესულიგარემო, სადაცმოსწავლეებიაკეთებენერთობლივპროექტებს,  ერთობლივადასრულებენდავალებებს.მხარდაჭერისკენ  მიმართულისაგაკვეთილოგარემოერთ-ერთიუმნიშვნელოვანესიფაქტორია, რომელიცმოსწავლისმოტივაციისზრდასუზრუნველყოფს. მოსწავლემუდმივადიღებსუკუკავშირსმასწავლებლისგანდამისთვისტესტირებისანგამოცდისდღე არარისწარმატების/წარუმატებლობისგანმსაზღვრელი.

4. მასწავლებლისფაქტორი 

მოსწავლეთამამოტივირებელიშესაძლებელიაიყოსმასწავლებლისმიერკონკრეტულისაგნისმაღალდონეზეფლობა.მოსწავლესაქვსმოლოდინი, რომსაგაკვეთილოპროცესისდროსისმოისმენსრაღაცახალს, მიიღებსპასუხსკითხვებზე. ისუნდახედავდესმასწავლებლისმოტივაციას, გადასცესმასახალიცოდნა. მოსწავლესმოტივაციასაღუძრავსისეთსაგაკვეთილოპროცესშიმონაწილეობა, სადაცმასწავლებელიიცნობსდაპატივსსცემსმას, აფასებსმისინტერესებს. მოსწავლესწავლობსუკეთესად, როცამასწავლებელიმშვიდად (დაარასტრესულად) წარმართავსსასწავლოპროცესს, იზიარებსმოსწავლეთაშეხედულებებს, არგანასხვავებსდაბალიდამაღალიაკადემიურიმოსწრებისმქონემოსწავლეებს, არმიუთითებსშეცდომებზე. საგაკვეთილოპროცესისწარმართვისდროსსასურველია, მასწავლებელმაგამოიყენოსსხვადასხვატექნიკა, მიუხედავადიმისა, რომმასწავლებელსხშირადსჭირდებამოსწავლისშეფასება, მნიშვნელოვანია, ამპროცესმაარგამოიწვიოსსტრესიდამოტივაციისკლება.მასწავლებელიმუდამორიენტირებულიუნდაიყოსმოსწავლისყურადღებისმიპყრობაზე, რაცშესაძლებელიამისიინტერესებისგათვალისწინებით, ცნობისმოყვარეობისგაღვივებით, მისიძლიერიმხარეებისგამოყენებითსაგაკვეთილოპროცესში. მოსწავლისმოტივირებისთვისაუცილებელიაენთუზიზმითსავსემასწავლებელი. 

5.მოსწავლის ფაქტორი

მნიშვნელოვანიაიმისგააზრება, რომმოსწავლეებისკოლაშიმოდიანსხვადასხვასოციალურითუკულტურულიკონტექსტიდან, მათაქვთგარკვეულიგამოცდილებები, სურვილები, მოთხოვნებიდამოლოდინები.

დასავლურისკოლაგანასხვავებსგარეგანდაშინაგანმოტივაციებს. მნიშვნელოვანია, გავიაზროთორივეტიპისმოტივაციისროლიდაეფექტი.გარეგანიმოტივაციისშემთხვევაშიმოსწავლემიმართულიაწახალისებისმიღებისკენ.შინაგანიმოტივაციისდროსკი წახალისების, აღიარებისფაქტორიმინიმუმამდეადაყვანილიდაფოკუსი ცნობისმოყვარეობაზე, გამოწვევებზე, სოციალურინტერაქციაზეა.მაშინ,როცასასწავლოპროცესშიმოტივაციისნაკლებობაშეიმჩნევა, აუცილებელია,განისაზღვროსისსტრატეგიები, რომლებიცმოსწავლესშინაგანდაგარეგანმოტივაციასაღუძრავს. 

მოსწავლეთაგარეგანთუშინაგანმოტივაციაზეგავლენასახდენსისსოციალურიგარემო, საიდანაცისინიმოდიან, ასევე–გარემო, სადაცუწევთყოფნა; მაგალითად, ისთურამდენადხელმისაწვდომიამათთვისსასწავლომასალა, როგორსკოლაშიდადიან, ოჯახისშემოსავალი, კონკრეტულსფეროშიდასაქმებისსურვილი, მასწავლებლებთან, მშობლებთან დათანატოლებთანურთიერთობისფორმადახარისხი. მოსწავლისმოტივაციაზეასევეგავლენასახდენსის, თურამდენადჩართულიასაგაკვეთილოპროცესისდაგეგმვასადმსვლელობაში. გრძელვადიანისაგაკვეთილოპროცესისგაცნობამ, მიზნებისნათლადდასახვამშესაძლოამოსწავლეებსმნიშვნელოვნადაუმაღლოსმოტივაციადასახულიმიზნისმისაღწევად.

6.შინაარსისფაქტორი 

ეჭვგარეშეა, რომსაგაკვეთილოპროცესისმიმართმოსწავლისმოტივაციასაღძრავსისშინაარსი, რომლისმიწოდებასაცვცდილობთ. თემა, რომელიცმასმიეწოდება, უნდაიყოსგასაგებადგადმოცემული, დროულიდამისიინტერესებისშესაბამისი. მასწავლებლისუპირველესიამოცანაა, მოახდინოსსასწავლომასალისშინაარსისადამოსწავლისინტერესებისთანხვედრა.შექება, ჯილდოანსხვაფორმითწახალისებაასევეაუცილებელიპირობაამოსწავლეებშისწავლისმოტივაციისგაზრდისთვის. ესსტიმულსაძლევსმათშემდგომიკვლევა-ძიებისათვის.თუმცა,მნიშვნელოვანია, რომმასწავლებელმაშეძლოსგარეგანიმოტივაციისგადაქცევაშინაგანფაქტორად, რადგანგარეგანისტიმულიდროებითია, შინაგანიკიხანგრძლივია.

7.კავშირიბავშვისსამყაროსადასკოლასშორის

სასწავლოპროცესსუმეტესადარუკავშირებენმათრეალურცხოვრებას, მოსწავლეებიკი, თავისმხრივ, ვერახერხებენ, საკუთარიგამოცდილებასკოლასდაუკავშირონ. საგნებისისეთიფორმითსწავლებას, რომელსაცარაქვსკავშირიყოველდღიურობასთანაუცილებლადმივყავართსწავლისადმიინტერესისდაკარგვამდედაცუდმოსწრებამდე. შეიძლება, ჩვენთვის, მასწავლებლებისთვისნათელიიყოსმიმდინარემასალისკავშირიცხოვრებასთან, მაგრამმოსწავლეთათვის - არა. ამიტომსწავლისპროცესშიყურადღებაუნდამიექცესსაგნისაქტუალურობისგანხილვას. სკოლა, ოჯახი, საზოგადოება, საინფორმაციოსაშუალებებიდასხვ. გამუდმებითცდილობენ, შეცვალონადამიანისფიქრები, ემოციებიდაგანცდებიამათუიმსაკითხისათუმოვლენისმიმართ. აი, ამრთულინფორმაციულგარემოშიმნიშვნელოვანია, მასწავლებელმაშეასრულოსგზამკვლევისროლიმოსწავლეთაპოზიტიურიდამოკიდებულებებისჩამოყალიბებაში.

მასლოუსიერარქიისმიხედვით, სწავლისმოთხოვნილებისაღმძვრელიშეიძლება იყოსგანსხვავებულიდონისმოტივაცია. ესდამოკიდებულიაბავშვისასაკსადა ინდივიდუალურთავისებურებაზეც. დაწყებითკლასებშიმოსწავლისათვისმეტად მნიშვნელოვანიაჯერუსაფრთხოებისდაშემდეგმიკუთვნებულობისმოთხოვნილების დაკმაყოფილება, ხოლომოზარდებისთვისწამყვანიუკვეთვით-პატივისცემის მოთხოვნილებახდება. დაწყებითკლასებშიბავშვისეფექტურისწავლებისათვის მეტადმნიშვნელოვანიასტაბილურობა, წესრიგიდაა. შ. ამავედროს მნიშვნელოვანიაჯგუფისადმიმიკუთვნებულობისგანცდა. თუმოსწავლეთავს იზოლირებულადანგარიყულადგრძნობს, ვერახერხებსიმისათვისებასაცკი, რაც შეუძლია. ამ დონეზებავშვისათვისმეტადმნიშვნელოვანიაიმისგანცდა, რომის ჯგუფისსრულფასოვანიწევრია. ამისსაფუძველზეყალიბდებათვით-პატივისცემის მოთხოვნილება, მიღწევაზეორიენტაცია, ჯგუფშისაკუთარიადგილისდამკვიდრებასა დასტატუსზეზრუნვა.

რა გავლენას ახდენს მოტივაცია მოსწავლეთა ჩართულობაზე სასწავლო პროცესში.

მოტივაციაზესაუბრისას, როგორცწესი, რაღაცისკეთებისსურვილსვგულისხმობთ. მოსწავლეებთანმიმართებაშიკი, ძირითადადსწავლისსურვილზეასაუბარი.რანდალსპრიკი( 2006), რომელიცსაბაზოკლასებშიდისციპლინისსაკითხებზეწერს, შინაგანიდაგარეგანიმოტივაციისმკაფიოდგამიჯვნისწინააღმდეგიადაამბობს, რომქცევებისუმრავლესობასგანაპირობებსორივეტიპისმოტივაცია: შინაგანიდაგარეგანი.მაგალითად, თუკიმოსწავლებევრსკითხულობსამასშეიძლებასიამოვნებისთვისაკეთებდეს, მაგრამგარდაამისაიგიისიამოვნებსიმკომპლიმენტებითაც, რომელთაცასეთი „ნაკითხობის“ გამომიიღებს. შესაძლებელია, მოსწავლესსიამოვნებსკითხვა, მაგრამარცისააგამორიცხული, რომმშობლებისაგანშექებასდამასწავლებლისგანმისინაკითხობისაღნიშვნასელის.

შესაბამისად, მასწავლებლებიუნდაეცადონმოსწავლეებშიგააღვიძონ, როგორცშინაგანი (მაგალითად, საინტერესოდჩატარებულიგაკვეთილითაღუძრანსწავლისსურვილი) ასევე, გარეგანი (მაგალითადშექება, რაიმეჯილდოსდაწესება) მოტივაცია.თუმცამასწავლებელმაასევეუნდაგაითვალისწინოს, რომთუკიმოსწავლისმოტივაციისაღძვრისას, მოსწავლესარაქვსმოლოდინირომიგიწარმატებულიიქნებაანმასარაფრადუღირსისრაცწარმატებისშემთხვევაშიხვდებაწილად, მაშინმისიმოტივაციისგასაზრდელადგამოყენებულიტექნიკაარიმუშავებს.თითოეულიმოსწავლეგანსხვავებულია, ისრაცერთმოსწავლესმოტივაციასაღუძრავსშესაძლოასხვამოსწავლესპირიქით, მოტივაციასუხშობდეს. სწორედამიტომმასწავლებელიკარგადუნდაიცნობდესსაკუთარმოსწავლეებს, რათასწორადშეარჩიოსსამოტივაციოსტრატეგიებიყოველკონკრეტულშემთხვევაში.

მოსწავლეთამოტივაციისდაჩართულობის გაზრდამათიგამოცდილებებისადაინტერესების შესწავლითააშესაძლებელი.ყოველმოსწავლესკონკრეტულიინტერესებიდაგამოცდილებაგააჩნია, მაგალითადესშეიძლებაიყოსცურვა, მოგზაურობა, ცხოველებისსიყვარული, ოჯახურიპრობლემები, ავადმყოფობისგადატანა, მოხალისეობა, და ა.შ. მასწავლებლებსშეუძლიათამგამოცდილებებთანდაინტერესებთანდააკავშირონსასწავლოსაკითხები, რაცმათმოტივაციისგაზრდასშეუწყობსხელს.სწავლებისპროდუქტიულობაიზრდება, როდესაცმოსწავლეებითავადარიანაქტიურისასწავლოპროცესისგანმავლობაში. მოსწავლეზეორიენტირებულისწავლებაცხომამასგულისხმობს: მოსწავლეაქტიურიაგაკვეთილზე, მასწავლებელიკიმხოლოდგზისმაჩვენებელი. როდესაცმოსწავლესგაკვეთილზევუქმნითპირობებს, რომთავადიყოსსწავლებისპროცესისაქტიურიმონაწილე, მისისწავლისმოტივაციაიზრდება.საგაკვეთილოპროცესში მოსწავლეთაეფექტურიჩართულობისუზრუნველსაყოფადგთავაზობთრამდენიმერჩევას( სპრიკი, 2006):

·         ნუისაუბრებთბევრს, შეამცირეთსალექციომეთოდისგამოყენებისსიხშირედახანგრძლივობა, ნუმისცემთმოსწავლეებსმოდუნებისსაშუალებას;

·         დასვითკითხვები, მოაწყვეთდისკუსიებიდაგანხილვები;

·         გამოიყენეთგონებრივიიერიში;

·         მოსწავლეებიამუშავეთწყვილებსადაჯგუფებში;

·         მიეცითმოსწავლეებსმცირემოცულობისდამოუკიდებელისამუშაო;

·         გაკვეთილებზედანერგეთროლურითამაშებიდასიტუაციურიამოცანები;

·         გამოიყენეთსასწავლოვიზუალურითვალსაჩინოებები.

მოსწავლის პროცესში ჩართვა და  მოტივაციის გაზრდა შეუძლებელია, თუ მასწავლებელი თვითონ აჩვენებს დისტანციას ან ინტერესის ნაკლებობას საკითხისადმი, ან ასწავლის ასეთი წინადადებების თანხლებით: „ვიცი, რომ ეს საკითხები მოსაწყენია, მაგრამ უნდა ვისწავლოთ,“ „ვიცი, რომ ეს საკითხები არ არის გასართობი,“ამის საპირისპიროდ, მოსწავლეები უფრო დიდი ინტერესით ისწავლიან უინტერესო საკითხებსაც კი, თუ მასწავლებელი თავად იჩენს ამ საკითხების მიმართ ინტერესს.მასწავლებლის ინტერესს შეუძლია გაზარდოს მოსწავლის სწავლის მოტივაცია. ნებისმიერი მცდელობისგან განსხვავებით, ინტერესის გამოხატვა აჩვენებს მოსწავლეებს, რომ ინფორმაცია მნიშვნელოვანია და ღირს მისი სწავლა. კვლევები მიუთითებს, რომ მოსწავლეებს, რომლებსაც მაღალი ენთუზიაზმის მქონე მასწავლებლები ასწავლიან, უფრო მაღალი მოსწრება აქვთ იმ მოსწავლეებთან შედარებით, რომლებსაც დაბალი ენთუზიაზმის მქონე მასწავლებლები ასწავლიან. ასევე განსხვავებული მოქცევა გავლენას ახდენს მოსწავლეთა ჩართულობაზე საგაკვეთილო პროცესში.მასწავლებლის მოლოდინი მოსწავლის მიმართ - მაღალი თუ დაბალი - შეიძლება გახდეს წინასწარმეტყველება, ფენომენი, რომლის დროსაც ადამიანის შედეგები ადასტურებს მისი უნარების მიმართ წარმოდგენას. პოზიტიური მოლოდინების კომუნიკაცია აჩვენებს მოსწავლეებს, რომ ისინი შეიძლება წარმატებული იყვნენ და როცა ისინი არიან, მათი თვითეფექტურობა იზრდება და მყარდება პოზიტიური ურთიერთობა მოტივაციასა და ჩართულობას  შორის. შეიძლება მოხდეს ამის საწინააღმდეგოც. დაბალი მოლოდინების კომუნიკაციამ შეიძლება მოსწავლეს აჩვენოს, რომ არ აქვთ საკმარისი უნარები, ამიტომ ისინი უფრო ნაკლებ ჩართულობას გამოიჩენენ.

როგორ შევუწყოთ ხელი მოსწავლეთა ჩართულობას საგაკვეთილო პროცესში?

ამისათვის:

.შექმენით მოსწავლეთათვის უსაფრთხო სასწავლო გარემო;
.შეიტანეთ ურთიერთობაში მეტი სიცხადე და სიზუსტე;
.გამოიყენეთ ეფექტური კომუნიკაცია, როგორც ნდობის ჩამოყალიბების ინსტრუმენტი;
.მიეცით მოსწავლეებს აზრის თავისუფლად გამოთქმის საშუალება;
.გამოხატეთ პატივისცემა მოსწავლეთა მიერ გამოთქმული მოსაზრებებისა და იდეების მიმართ;
.შეეცადეთ განსაზღვროთ, დამოკიდებულების რომელი კომპონენტი უდევს საფუძვლად მოსწავლის შეხედულებას;
.ინდივიდუალური შესაძლებლობებიდან და პირადი ინტერესებიდან გამომდინარე, აქტიურად ჩართეთ მოსწავლე სასწავლო პროცესში და დაანახეთ საკუთარი მნიშვნელობა;
.მიეცით მოსწავლეებს საშუალება, მსჯელობითა და დისკუსიებით თავად განსაზღვრონ პირადი დამოკიდებულება სწავლის მიმართ, გაიაზრონ არსებული დამოკიდებულების გამომწვევი მიზეზები და ფაქტორები.
.მათ უნდა იმსჯელონ იმის შესახებ, როგორ დაეხმარებათ პოზიტიური დამოკიდებულება სასწავლო ამოცანების დაძლევასა და მათ მომავალ წარმატებაში.
.მათ უნდა იმსჯელონ იმის შესახებ, რა გავლენა შეიძლება მოახდინოს ნეგატიურმა დამოკიდებულებამ მათ განვითარებასა და მომავალზე.
.წაახალისეთ ისინი, რათა განუმტკიცდეთ თვითრწმენა.

4. მოტივაციის ამაღლების სტრატეგიები და გზები

ზოგიერთი მოსწავლე დიდი ენთუზიაზმით ეკიდება სწავლას, რადგან აინტერესებს საგანი და სწავლის პროცესი, მაგრამ არიან ისეთი მოსწავლეებიც, რომლებიც წახალისების გარეშე სწავლისადმი დიდ ინტერესს არ იჩენენ. მათ გამუდმებით სჭირდებათ ქება, სტიმული და თანადგომა.

1.გაამდიდრეთ სასწავლო პროცესი – ამის მიღწევა შესაძლებელია დამატებითი, კლასგარეშე აქტივობებით, მრავაფეროვანი სასწავლო მასალებით და სწავლების ახალი მეთოდებისა და სტრატეგების გამოყენებით. ამით სასწავლო პროცესი მოსწავლისთვის უფრო სახალისო და საინტერესო გახდება.

2.ეცადეთ, გაააქტიუროთ მოსწავლეები – მოსწავლეებისთვის გაცილებით უფრო ბუნებრივია საგაკვეთილო პროცესში აქტიურად ჩართვა და მონაწილეობა, ვიდრე მშვიდად ჯდომა და მოსმენა. ამისათვის შეგიძლიათ, ჩაატაროთ დისკუსიები, გამოიყენოთ ჯგუფური მუშაობის მეთოდი, პრეზენტაციები, როლური თამაშები, საგანმანათლებლო ექსკურსიები და სხვა. თუმცა ჩამოთვლილ სტრატეგიებს უნდა შეურჩიოთ დრო, თორემ არ ექნება ის ეფექტი, რასაც ელით.

3.ჩართეთ მოსწავლეები ცოდნის შეფასების ინსტრუმენტების მომზადებაში – ეს
აქტივობა გულისხმობს მოსწავლეთა ჩართვას სემესტრული ტესტების, კონკრეტულ თემასთან დაკავშირებული სავარჯიშოების, კროსვორდების, სიტუაციური ამოცანების მომზადების პროცესში. ეს არა მხოლოდ გაზრდის მათ მოტივაციას, არამედ მასალის ათვისებაში შეუწყობს ხელს.

4.გამოიყენებთ განსხვავებული სირთულის დავალებები – კარგი იქნება, თუ ერთსა და იმავე თემაზე მოსწავლეებს სხვადასხვა სირთულის დავალებებსა თუ აქტივობებს შესთავაზებთ. ეს შესაძლებლობას მოგცემთ, გაითვალისწინოთ მოსწავლეთა შესაძლებლობები და ამით აამაღლოთ მათი მოტივაცია.

5.გამოიყენეთ უნიშნო აქტივობები – ამგვარი დავალებების დროს მოსწავლის ყურადღება შედეგიდან პირდაპირ პროცესზე გადაერთვება.

6.შეცდომები სწავლის საუკეთესო საშუალებაა – კლასში უნდა შეიქმნას ისეთი გარემო, რომელშიც მოსწავლეებს ნეგატიური შეფასების, კრიტიკის და შეცდომის დაშვების შიში არ ექნებათ.შეცდომები უნდა ვაქციოთ მოსწავლისთვის უკეთესი შედეგებისკენ სწრაფვის დასაწყისად.

7.მიაწოდეთ მოსწავლეებს დადებითი უკუკავშირი – ამისთვის შეგიძლიათ გამოიყენოთ ე.წ. “1+2” შეფასება. “1+2” ისეთი შეფასებაა, სადაც “1” შენიშვნაა, რჩევა, რომელიც მოსწავლემ უნდა გაითვალისწინოს, ხოლო “2” – პოზიტიური კომენტარი. ეს შეფასება შეგიძლიათ, შეცვალოთ თქვენი სურვილისამებს, თუმცა სასურველია, დაიცვათ პროპორცია პოზიტიურ და ნეგატიურ შენიშვნებთან მიმართებაში.

8.არასოდეს გააკრიტიკოთ მოსწავლე საჯაროდ – საჯარო კრიტიკა ნეგატიურ გავლენას ახდებს მოსწავლის თვითშეფასებასა და მოტივაციაზე. ასევე ამგვარი მიდგომა აქვეითებს მოსწავლის ნდობასა და პატივისცემას თქვენ მიმართ.

9.იყავით მიუკერძოებელი – მასწავლებელი ჩვეულებრივი ადამიანია თავისი სიმპატიებით, შეხედულებებეითა და მოწონებებით. მაგრამ ეცადეთ, რომ მაქსიმალურად გამორიცხოთ სუბიექტივიზმის გამოვლენის შემთხვევები სწავლის პროცესში და მოსწავლეებთან პირად ურთიერთობებში.

10.ტესტირებისას გამოიყენეთ სხვადსხვა ტიპის შეკითხვები – ტესტი ისე უნდა იყოს შედგენილი, რომ დაცული იყოს ბალანსი ღიადაბოლოებიან და დახურულ შეკითხვებს შორის. ამგვარად შედგენილი ტესტი არ მიანიჭებს უპირატესობას რომელიმე კონკრეტულ მოსწავლეს და კლასის შეფასების უფრო ადეკვატური ინსტრუმენტი იქნება.

11.სათანადო ყურადღება დაუთმეთ მოსწავლეთა თითოეულ ნაშრომს – საჭიროა, მოსწავლეთა ნაშრომებს, მის განხილვასა და შეფასებას, სათანადო ყურადღება დაუთმოთ. ზერელე დამოკიდებულების შემთვევაში მოსწავლე დემოტივირებული ხდება.

12.ჩართეთ მოსწავლე საკლასო გადაწყვეტილებების მიღებაში – მოსწავლეთა მონაწილეობა საკლასო ნორმების, შეფასების კომპონენტების შემუშავებაში, შესასწავლ საკითხთა თანმიმდევრობის დადგენაში და სხვ. მნიშვნელოვნად აამაღლებს მათ მოტივაციას და ხელს შეუწყობს მათი მხრიდან ამ შეთანხმების შესრულებას.

13.შემოიღეთ “პრობლემებისა და წინადადებების ყუთი” – ეს მეთოდი მისცემს მოსწავლეებს საკუთარი აზრის, მოსაზრების, შეფასების ანონიმურად წარმოდგენის საშუალებას. თუმცა ამ მეთოდის გამოყენებისას უნდა გაითვალისწინოთ:
დეტალურად უნდა აუხსნათ მოსწავლეებს ყუთის არსი და მისი გამოყენების მიზანი;
მოსწავლეთა წინადადებების წარმოდგენის გარკვეული ფორმატი უნდა შეიმუშაოთ. კონკრეტული ტიპის ინფორმაციის მითითება სავალდებულო უნდა იყოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ეს მეთოდი არ იქნება ეფექტური.
მასწავლებელმა სისტემატურად უნდა განიხილოს შემოსული წინადადებები.

14.ყველა მოსწავლეს შეუძლია, ისწავლოს და იყოს წარმატებული – საგაკვეთილო პროცესში და მოსწავლეებთან ურთიერთობისას უნდა იკვეთებოდეს მასწავლებლის ამგვარი დამოკიდბულება.

       3.1 ლიტერატურის ანალიზი

როგორც უკვე განვიხილეთ კლასში მოსწავლეები სოციალური და კულტურული კონტექსტით, გამოცდილებებით, რწმენით, საჭიროებებით, უნარებით განსხვავდებიან. მრავალი თეორია არსებობს რომელიც განიხილავს რა შეიძლება იყოს ის რაც გამოიწვევს როგორც შინაგანი ასევე გარეგანი მოტივაციის ამაღლებას. ცნობისმოყვარეობა შინაგანი მოტივაციის განმაპირობებელი ფაქტორია და, ამდენად, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სწავლა-სწავლების პროცესში.იმისთვის, რომ მოსწავლე სასწავლო პროცესში აქტიურად ჩაერთოს, ის  დარწმუნებული უნდა იყოს საკუთარ შესაძლებლობებში და ეჭვი არ უნდა ეპარებოდეს დასახული მიზნის მიღწევაში ანუ უნდა ქონდეს თვითრწმენა და წარმატების განცდა  .ასევე დიდი მნიშვნელობა აქვს სასკოლო და საკლასო გარემოს მოწყობას, რომელიც უნდა იყოს თანამშრომლობითი და მხარდაჭერისკენ მიმართული.მასწავლებელი ისე უნდა წარმართავდეს სასწვლო პროცესს რომ არ ანსხვავებდეს დაბალი და მაღალი აკადემიური მოსწრების მქონე მოსწავლეებს და მისი შეფასება არ უნდა იყოს მოსწავლეებისთვის სტრესული.მასწავლებლის უპირველესი ამოცანაა, მოახდინოს სასწავლო მასალის შინაარსისა და მოსწავლის ინტერესების თანხვედრა .უნდა შეძლოს და დაეხმაროს მოსწავლეებს  ნასწავლი მასალის დაკავშირებაში ყოველდღიურობასთან.მოტივაციის ამაღლებისთვის მასწავლებელმა უნდა გამოიყენოს წახალისების სხვადასხვა ფორმები შექება ჯილდო და ა.შ.თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ  მან შეძლოს გარეგანი მოტივაციის გადაქცევა შინაგან ფაქტორად.მასლოუს თეორია ადამიანის მოტივაციის განსაკუთრებით პოპულარული ხედვაა რომლის მიხედვითაც მოტივაციის ასამაღლებლად  უნდა დაკმაყოფილდეს იერარქიის თითოეული ქვედა დონის მოთხოვნილებები, რათა შესაძლებელი გახდეს მომდევნო დონეზე გადასვლა.

მასწავლებელსა და მოსწავლეს შორის პოზიტიური ურთიერთობა ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია მოსწავლის სწავლის მოტივაციის გასაზრდელად მოსწავლეესთან პოზიტიური ურთიერთობის ჩამოსაყალიბებლად საჭიროა მასწავლებელი კარგადიცნობდეს საკუთარი მოსწავლეების პიროვნულ თავისებურებებს, მათ ინტერესებს, სწავლისსტილს, ძლიერ და გასაუმჯობესებელ მხარეებს. მოსწავლეთა შესახებ ამ ინფორმაციის გათვალისწინება მასწავლებელს ეხმარება, დაამყაროს მოსწავლეებთან პოზიტიური ურთიერთობები და, ამასთანავე, დაგეგმოს მათთვის საინტერესო სასწავლო პროცესი.

თავიIVმეთოდოლოგია

კვლევის მსვლელობისას გამოყენებულ იქნა ანკეტირება, როგორც ინტერვენციების  დასაგეგმად, ასევე მისი შედეგების გასაანალიზებლად.საკვლევ კითხებზე პასუხის გასაცემად გამოვიყენეთ რაოდენობრივი მეთოდიც (ზეპირი გამოკითხვა).

4.1 კვლევის სამიზნე ჯგუფი

ხაშურის დავით კაკიაშვილის სახელობის  N 2 საჯარო სკოლის

II (ა) და II (ბ)  კლასის მოსწავლეები

III(ა) და III( ბ) კლასის მოსწავლეები

IV კლასის მოსწავლეები

4.2მონაცემების შეგროვება:

მონაცემთა შეგროვება განხორციელდა შემდეგი მეთოდის გამოყენებით:

ანკეტირება

დანართი N 2

4.3 კვლევის ვადები

აქტივობა(თვე)		X	XI		XII	I	I I	I I I
1.საკვლევი პრობლემის შერჩევა		ü
2.კვლევის სავარაუდო გეგმის შემუშავება		ü
3.კვლევის ლიტერატურის შესწავლა და ანალიზი		ü	ü
4კვლევის მეთოდების შერჩევა.			ü
5.კითხვარის შედგენა			ü		ü
6.ანკეტირება					ü	ü
7.მიღებული შედეგების ანალიზი					ü	ü
8.ინტერვენციის დაგეგმვა						ü
9.ინტერვენციის განხორციელება						ü	ü
10.მოსწავლეთა ანკეტირება ინტერვენციის შემდეგ							ü	ü
11.ინტერვენციის შედეგების ანალიზი								ü

 თავი V.გამოკითხვის შედეგები

5.1 გამოკითხვის შედეგების ანალიზი

კვლევის დასაწყისში ჩავატარეთ ანკეტირება მოსწავლეებთან, დავადგინეთ, რომელი აქტივობები მოსწონთ ბავშვებს და რატომ.შედეგები წარმოვადგინეთ დიაგრამებით, საიდანაც ჩანს,რომ მოსწავლეებს მოსწონთ შეთავაზებული აქტივობები.

 თავი VI. ინტერვენციის აღწერა და მისი შედეგები

6.1.ინტერვენციები

 კვლევაში მონაწილე მასწავლევლების მიერ ერთობლივად შემუშავებული სტრატეგიების გამოყენებით კვლევის ფარგლებში კვირაში ერთხელ მოსწავლეებს უტარდებოდათ გაკვეთილები შერჩეული მეთოდების გამოყენებით. მიზანმიმართულად ვაკვირდებოდით სასწავლო პროცესში მოტივაციის ამაღლებას და საგაკვეთილო პროცესში მათ ჩართულობას. შედგენილი გრაფიკის მიხედვით ეტაპობრიბად ვცვლიდით აქტივობებს.კვირის ბოლოს პედაგოგები ვაწყობდით შეხვედრებს, ვიხილავდით პრობლემებს და ვახორციელებდით ინტერვენციებს, ვაანალიზებდით შედეგებს და ვუზიარებდით შედეგებს კათედრის წევრებს.

ინტერვენცია IV კლასში

ლელა იკაშვილი: დაკვირვებამ და გამოკითხვებმა მიჩვენა, რომ არჩეული აქტივობები სხვადასხვა ზომით იწვევდა მოტივაციის ამაღლებას და მოსწავლეთა ჩართულობას.მოსწავლეები გახალისდენ და გაკვეთილიც უფრო საინტერესო და სასიამოვნო გახდა. ყველაზე მეტი აქტივობა გამოიწვია სახალისო თამაშებმა, მასწავლებლის როლის მორგებამ და თვითშეფასების კითხვარების გამოყენებამ. სახალისო თამაშების გამოყენებამ პროცენტული მაჩვენებლები ასე შეიცვალა 50%-90% -მდე ამაღლდა, თვითშეფასების კითხვარების გამოყენებამ 40%-85%-მდე, ხოლო მასწავლებლის როლის მორგებამ 55%-90%-მდე. კარგათ იმუშავა ასევე ჯგუფურ მუშაობაში ლიდერის როლმა და პოზიტიურმა უკუკავშირმა.მაგრამ ამ პროცესს თან სდევს სირთულე-მოსწავლეები მუდმივად არ უნდა იყვნენ დამოკიდებულნი რომელიმე მეთოდის ან სტრატეგიის გამოყენებაზე. მათი მოშორების შემდეგაც უნდა შენარჩუნდეს მოტივაციის ამაღლება, რაც სირთულეს წარმოადგენს.

  ინტერვენციაIII კლასებში

ანა ტეფნაძე: მე 3 კლასებში მოტივაციის ამაღლებისთვის დაგეგმილი აქტივობების გამოყენება როგორიცაა:ხელნაკეთი მასალის პრეზენტაცია,როლური თამაშები და მასწავლებლის როლის მორგება განსაკუთრებით სახალისო აღმოჩნდა ბავშვებისთვის და მათი მოტივაციის მაჩვენებელი გაიზარდა 50% დან 85 % მდე.

როლური თამაშების დრო მოსწავლეები ინაწილებდნენ როლებს და მართავდნენ დიალოგებს, შემდეგ კი ცვლიდნენ როლებს. ძალიან სახალისო და საინტერესო გახადა სასწავლო პროცესი მასწავლებლის როლის მორგებამ, თუმცა ამ აქტივობის ხშირ გამოყენებას შესაძლოა თან სდევდეს გარკვეული სირთულეები,თავდაპირველად შესაძლოა  მოსწავლეებმა ან თავი აარიდონ მასწავლებლის როლს ან მუდმივად იყვნენ მასწავლებლის როლის მოლოდინში.

განმავითარებელებელი შეფასების ინსტრუმენტებმა ხელის ნიშნულები, გამოსაძახებელი ჩხირები, თვითშეფასების ცხრილები,პოზიტიური უკუკავშირი ,სახალისო თამაშები ხელი შეუწყო მოსწავლის მოტივაციის ამაღლებას და საგაკვეთილო პროცეშში ჩართულობას, თითქმის ყველა მოსწავლე ყოველ გაკვეთილზე აქტიურტად იყო ჩართული სასწავლო პროცესში.

ინტერვენცია II კლასებში

თეა ლომიძე: კოლეგებთან ერთად დაგეგმილი აქტივობები და სასწავლო სტრატეგიები მართლაც რომ დადებითად აისახა როგორც სასწავლო პროცესზე, ასევე მოსწავლეთა აკადემიურ შედეგებზე. სასწავლო პროცესი მათთვის სახალისო და საინტერესო გახდა, განსაკუთრებით მორცხვი და გაუბედავი მოსწავლეებისათვის, რომლებიც თავს არიდებდნენ დავალებების შესრულებას. ვეხმარები მათ  საკუთარი აზრის თამამად და ღიად დაფიქსირებაში, ვაქებ და ვახალისებ  მათ შესრულებული დავალებისათვის. ისინი თანდათან უფრო გახალისდნენ და ჩაერთნენ საგაკვეთილო პროცესში. უკვე ხალისით გამოთქვამენ სურვილს, როლურ თამაშებში მონაწილებაზე, კლასის წინაშე საკუთარი ნამუშევრის პრეზენტაციასა და გამოფენაზე.

საგაკვეთილო პროცესში  ჩართულობისა და მოტივაციის ასამაღლებლად ხშირად ვიყენებ განმავითარებელი შეფასების სხვადასხვა ინსტრუმენტს.(ხელის ნიშნულები, გამოსაძახებელი ჩხირები). მოსწავლეები, თავიანთი სახელების გაგონებაზე (გამოსაძახებელი ჩხირები), ცდილობენ, ზედმიწევნით კარგად შეასრულონ დავალება, გააგრძელონ ტექსტის კითხვა, დაწერონ წინადადება დაფაზე, დაასახელონ ახალი სიტყვები.

სახალისო თამაშებმა და ვიქტორინებმა კიდევ უფრო მეტად შეუწყო ხელი კლასის მზაობისა და მოტივაციის ამაღლებას სასწავლო პროცესში.

 6.2 ინტერვენციის შეფასების მეთოდები

ინტრევენციების შეფასებისას გამოვიყენეთ:

·         ანკეტირება- მოსწავლეებმა შეავსეს კითხვარი

 დანართი 4

·          სახალისო ვიქტორინა

დანართი 5

 6.3 ინტერვენციების შეფასება

როგორც დაგეგმილი გვქონდა,სამივე პედაგოგმა ჩავატარეთ ანკეტირება ინტერვენციის შედეგების შესაფასებლად (იხ.დანართი).

გამოკითხვებში მონაწილეობა მიიღო:

  IV კლასი-18 მოსწავლე

  III^ა კლასი-18 მოსწავლე

  III^ბ კლასი- 17 მოსწავლე

  II^ა კლასი- 16 მოსწავლე

  II^ბ კლასი- 20მოსწავლე

შედეგებმა გამოავლინეს საგნის მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულება. მოსწავლეებისაგან მოვისმინეთ სურვილები, გამოხმაურებები.ყველა კლასში გვქონდა გარკვეული წარმატებები და მოტივაციის ამაღლების და მოსწავლეთა ჩართულობის ზრდა. შევიმუშავეთ რეკომენდაციები, რომლებიც გამოსადეგი იქნება სხვა მასწავლებლებისათვის.

თავი  VII კვლევის შედეგები, მიგნებები, რეკომენდაციები .

7.1 კვლევის შედეგები

კვლევის განმავლობაში გამოყენებულმა ანკეტირებამ გვიჩვენა, რომ მასწავლებლების მიერ განხორციელებულმა  ინტერვენციებმა (სახალისო თამაშები,  მასწავლებლის როლის მორგება, საკუთარი ნამუშევრების გამოფენა საკლასო ოთახში, ლიდერის როლის მორგება, როლური თამაშები, სახალისო ვიქტორინები) და მრავალფეროვანმა რესურსებმა მართლაც რომ შეუწყო ხელი კვლევის დასაწყისში დასახული მიზნის მიღწევას.

გაიზარდა მოტივაცია შესასწავლი საკითხების მიმართ, მორცხვი და გაუბედავი მოსწავლეები გახალისდნენ და თამამად და ღიად აფიქსირებენ თავიანთ მოსაზრებებს, ერთიორად გაიზარდა მოსწავლეთა ჩართულობა და მზაობა საგაკვეთილო პროცესში, რაც თავისთავად უზრუნველყოფს სწავლის ხარისხის გაუმჯობესებას.

  7.2 დასკვნები და რეკომენდაციები

   კვლევამ აჩვენა, რომ

·         სხვადასხვა მეთოდების გამოყენებამ აამაღლა მოტივაცია და სასწავლო პროცესში მოსწავლეთა ჩართულობა

·         გაკვეთილი გახდა უფრო ხალისიანი და საინტერესო

·         სწავლების სხვადსახვა ეტაპზე შესაძლებელია სხვადასხა მეთოდების გამოყენება

·         მეთოდების გამოყენება უნდა დაინერგოს პრაქტიკაში                                                                                                                                           

·         მეთოდები და აქტივობები უნდა იქნას გამოყენებული ზომიერად და მონაცვლეობით

·         გარეგანი მოტივაცია უნდა გადაიქცეს შინაგან მოტივაციად

·         განმავითარებელებელი შეფასების ინსტრუმენტებმა (ცერები, გამოსაძახებელი ჩხირები) ხელი შეუწყო მოსწავლის მოტივაციის ამაღლებას და საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობას

7.3მიგნებები

·        

მმეთოდები ხელს უწყობს მოსწავლეთა სასწავლო პროცესში ყველა მოსწავლის  ჩართულობას

·         იზრდება მოსწავლეთა მოტივაცია

·         გაკვეთილი გახდა საინტერესო და სახალისო

·         გაუმჯობესდა სწავლის ხარისხი

·         დაძლეულ იქნა შიში და გაუბედაობა

·         გაუმჯობესდა ქცევის წესები

·         აუცილებელია განმავითარებელი შეფასების ინსტრუმენტებისგამოყენება მოტივაციის ამაღლების მიზნით                                                                                                                                                                

 დანართები

დანართი -დღიურები

ოქტომბერი: 11.10.2017 წელი
მასწავლებელთა შეხვედრა და საკვლევი თემის შერჩევა
(გამოცდილების გაზიარების შემდეგ  საკვლევ თემად შეირჩა „ როგორ ავამაღლოთ მოტივაცია დაწყებით საფეხურზე“)		24.01.2018 ინტერვენციების განხორციელება
18.10.2017.		07-14/-02/2018 ინტერვენციების განხორციელება
კვლევის გეგმის შემუშავება
(შემუშავდა სავარაუდოდ კვლევის გეგმის ნაწილები)		21/02-28/-02 2018 ანკეტირება კვლევის პერიოდში ჩავატარეთ გამოკითხვა მიმდინარე ინტერვენციების შედეგების  გასაანალიზებლად . მოსწავლეებმა შეავსეს  კითხვარი დანართი N 3
25.10.2017.
კვლევის ლიტერატურის შესწავლა მოვიძიეთ სავარაუდო ლიტერატურა დანართი N 1
ნოემბერი:		მარტი
1.11.2017		07/03/2018 ანკეტირება ინტერვენციების შემდეგ
კვლევის ლიტერატურის შესწავლა და ანალიზი(მოძიებულ ლიტერატურას გავუკეთეთ ანალიზი და დავწერეთ დასკვნები)		დანართი N 4
15.11.2017 -22.11.2017		21/03/2018 ინტერვენციების შედეგების ანალიზი
კვლევაში მონაწილე მასწავლებლების შეხვედრა და ინტერვეციებზე მსჯელობა
დეკემბერი: 06/12/2017-13/12/2016
მოსწავლეებთან ანკეტირება. ინრეტვენციების დაგეგმამვამდე ჩავატარეთ გამოკითხვა მოსწავლეებთან, რომელიც დაგვეხმარა ინტერვენციის მეთოდების დაგეგმვაში დანართი N 2		24/04/2018-კოლეგებთან შეხვედრა კვლევის გაზიარება და მათი უკუკავშირი
20/12/2016-27/12/2017
კვლევაში მონაწილე მასწავლებლებმა ვიმსჯელეთ და გავაანალიზეთ მოსწავლეების მიერ შევსებული კითხვარი
იანვარი 2018 წელი 17/01/2018
ინტერვენციების დაგეგმვა
კვლევაში მონაწილე მასწავლებლებმა ვიმსჯელეთ და დავგეგმეთ ინტერვენციის პერიოდში განსახორციელებელი აქტივობები და სტრატეგიები მოსწავლეთა ინტერესებისა და შესაძლებლობებიდან გამომდინარე

  

დანართი N 1

გამოყენებული ლიტერატურა

·         https://edu.aris.ge/news/rogor-avamaRloT-moswavleTa-saswavlo-motivacia.html

როგორ ავამაღლოთ მოსწავლეთა სასწავლო მოტივაცია .  ქეთევან ოსიაშვილი 13    აგვისტო 2013 წ.

·         https://edu.aris.ge/news/ra-faqtorebi-uwyoben-xels-swavlis-motivaciis-amarlebas.html?%20?????????%20???????%20????%20???????%20??????????%20

რა ფაქტორები უწყობენ ხელს სწავლის მოტივაციის ამაღლებას. თეო ჭყოიძე

19 ოქტომბერი 2013 წელი.

·         http://mastsavlebeli.ge/?p=13861

მოსწავლის მოტივაცია დაწყებით კლასში. ია ტურაშვილი .12 აპრილი 2017 წელი.

ინტერნეტგაზეთი maswavlebeli.ge

·         http://mastsavlebeli.ge/?p=15243

კლასის მართვა და პოზიტიური ქცევის მხარდაჭერა სკოლაში. 18 აგვისტო 2017 წელი მარიამ გოდუაძე. ინტერნეტგაზეთი maswavlebeli.ge

·         http://mastsavlebeli.ge/?p=1982

მოტივაცია თეორიასა და პრაქტიკაში. 24 ივნისი 2014 ირინა აბულაძე.

ინტერნეტგაზეთი maswavlebeli.ge

·         http://mastsavlebeli.ge/?p=2397

სწავლის მოტივაცია თეორია და სტრატეგიები.1 აპრილი 2013 წელი.მარიკა სიხარულიძე. ინტერნეტგაზეთი maswavlebeli.ge

·         http://mastsavlebeli.ge/?p=1797

      სწავლის მოტივაციის შიდა ფაქტორები.6 იანვარი 2015 წელი. თეო ჭყოიძე.

ინტერნეტგაზეთი maswavlebeli.ge

                                  კოლეგების უკუკავშირის ანალიზი

უდავოა რომ მოტივაცია მოსწავლის წარმატების  უმთავრეს ფაქტორს წარმოადგენს. ხოლო დაბალი მოტივაცია კი მოსწავლეთა საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობის ერთ-ერთი ხელის შემშლელი ფაქტორია.

 აღნიშნული პროლების მიზეზების გამოსაკვლევად სსიპ  დ. კაკიაშვილის  სახელობის ქ. ხაშურის #2 საჯარო სკოლაში უცხო ენების პედაგოგებმა ანა ტეფნაძემ, თეა ლომიძემ და ლელა იკაშვილმა  ჩაატარეს კვლევა სახელწოდებით: „ როგორ ავამაღლოთ მოტივაცია დაწყებით საფეხურზე“.

კვლევის მიზანი იყო დაწყებით საფეხურზე დაბალი მოტივაციის მიზეზების შესწავლა და მისი ამაღლების სტრატეგიების დანერგვა, მათი  განხორციელება სწავლის პროცესში და  შედეგების კოლეგებთან გაზიარება.

კვლევის შედეგების გაზიარება მოხდა კოლეგებთან power point პრეზენტაციის სახით ,სადაც დაწვრილებით იყო წარმოდგენილი  კვლევის განხორციებელის მიზნები, მოტივაციის ამაღლების სტრატეგიები და გზები, ინტერვენციები და მათი შედეგები დაწყებით კლასებში. კოლეგებს ასევე წარედგინათ  კვლევის განმავლობაში აღმოჩენილი მიგნებები, დასკვნები და რეკომედაციები.

კოლეგებმა კვლევასთან დაკავშირებით გამოთქვეს საკუთარი მოსაზრებები, თუ რამდენად ეფექტურად მიაჩნიათ აღნიშნული კვლევა სწავლის ხარისხის გაუმჯობესებისათვის და გაიზიარებენ თუარა კოლეგების გამოცდილებას და გამოიყენებენ თუარა მათ საკუთარ პედაგოგიურ პრაქტიკაში. 

გაირკვა, რომ ანალოგიური პრობლემები აღინიშნება მათ პედაგოგიურ საქმიანობაშიც როგორც დაწყებით, ასავე საშუალო საფეხურის კლასებში. მათი აზრით, კვლევა არის შედეგეზე ორიენტირებული და მას აუცილებლად გამოიყნებენ საკუთარ პრაქტიკაში, რადგან მოტივირებული მოსწავლე მეტი ინტერესით ეკიდება შესასწავლ მასალას. კოლეგებმა ხაზი გაუსვეს, რომ კვლევის პროცესში წარმოდგენილი ინტერვენციები საყურადღებო და მნიშვნელოვანია და მათი გამოყენება კიდევ უფრო საინტერესოდ წარმართავს მათ პედაგოგიურ საქმიანობას.  მიიჩნევენ, რომ ისეთი ინტერვენციები როგორიცაა როლური თამაშები, ვიქტორინები, მასწავლებლის როლის მორგება და ა.შ. ხელს შეუწყობს მოსწავლეთა წახალისებას,  რაც ერთი ორად გაზრდის მოსწავლეთა ჩართულობას საგაკვეთილო პროცესში  და გააუმჯობესებს სწავლა სწავლების ხარისხს.

                                                                                                          ა.ტეფნაძე

                                                                                                         27/04/2018

                      კვლევის შედეგების გაზიარების რეფლექსია

უდავოა, რომ მოტივაცია წარმატების მთავარ ფაქტორს წარმოადგენს მოსწავლეებისათვის სწავლა სწავლების პროცესში. ზოგიერთი მოსწავლე დიდი ინტერესით ეკიდება სწავლას, რადგან აინტერესებთ საგანი და სწავლის პროცესი, მაგრამ ზოგიერთი მოსწავლე წახალისების გარეშე სწავლისადმი დიდ ინტერესს არ ამჟღავნებს,მათ გამუდმებით ქება და სტიმული სჭირდებათ.  მოტივაციის ამაღლებისთვის კი მასწავლებელმა უნდა შეძლოს გარეგანი მოტივაციის გადაქცევა შინაგან ფაქტორად, რაც სწავლა სწავლების პროცესში არც თუ იშვიათ პრობლემას წარმოადგენს. სწორედ ამიტომ, ჩემს კოლეგებთან ერთან გადავწყვიტე მეწარმოებინა პრაქტიკული კვლევა თემაზე : “ როგორ ავამაღლოთ მოტივაცია დაწყებით საფეხურზე“.

კვლევის მიზანი იყო გამოგვერკვია მოსწავლეების დაბალი მოტივაციის მიზეზები და დაგვეგეგმა კონკრეტული გზები ამ პრობლების გადასაჭრელად. კვლევა მიმდინარეობდა ექვსი თვის განმავლობაში.რაც მოსწავლეებისთვის, ისევე როგორც ჩემთვის საინტერესო და სახალისო აღმოჩნდა.უპირველეს ყოვლისა მოხდა შესაბამისი ლიტერატურის გაცნობა, შეირჩა სამიზნე ჯგუფები და მოხდა მონაცემთა შეგროვება. კვლევის დასაწყისში ჩატარდა ანკეტირება მოსწავლეებთან, თუ რომელი აქტივობები მოსწონდათ და რატომ. შედეგები წარმოვადგინეთ დიაგრამების სახით.დაინერგა ინტერვენციები და მოხდა დაკვირვება მათი გამოყენების შედეგებზე სწავლის პროცესში.კველევაზე მუშაობისას გამოვიტანეთ შესაბამისი დასკვნები მიგნებები და რეკომედაციები.

კვლევის განხორციელების შემდეგ მოხდა მისი გაზიარება კოლეგებთან Power Point  პრეზენტაციის სახით, რომელიც ძალიან საინტერესო აღმოჩნდა მათთვის. კოლეგებმა აღნიშნეს,რომ დაბალი მოტივაცია პრობლემას წარმოადგენდა მათთვისაც როგორც დაწყებით ასევე საშუალო საფეხურზე და ჩვენს მიერ წარმოდგენილ ინტერვენციებს, მიგნებებს და რეკომენდაციებს გაითვალისწინებენ და აქტიურად გამოიყნებენ საკუთარ პრაქტიკაში. მათი აზრით, ჩვენს მიერ გამოყენებული სახალისო აქტივობები როლური თანაშები, დიაგრამები, მასწავლებლის როლის მორგება და ა.შ. ხელს შეუწყობს საგნის მიმართ პოზიტიურ დამოკიდებულებას, მოტივაციის ამაღლებას და მოსწავლეთა ჩართულობას საგაკვეთილო პროცესში.ვფიქრობ, ჩვენს მიერ ჩატარებული კვლევა ბევრ მასწავლებელს დაეხმარება, რომ თავიანთი პედაგოგიური საქმიანობა უფრო სახალისო და შედეგზე ორიენტირებული იყოს.

კველვაზე მუშაობამ დამანახა, რომ მსგავსი პრობლემების გადასაჭრელად კოლეგებთან ერთად მუშაობა ჩემს პედაგოგიურ საქმიანობას უფრო ნაყოფიერს და საინტერესოს გახდის. ეს გამოცდილება კი დამეხმარება კიდევ დავგეგმო და განვახორციელო არაერთი პრაქტიკული კვლევა სწავლა სწავლების პროცესის ხელშესაწყობა